Στη φετινή Διεθνή Έκθεση Επαγγελματικών Οχημάτων, Μεταφορών και Logistics (IAA Transportation 2026), που θα πραγματοποιηθεί στο Ανόβερο από 16 έως 20 Σεπτεμβρίου, το ενδιαφέρον επεκτείνεται πέρα από τα νέα επαγγελματικά οχήματα που κάνουν πρεμιέρα στα περίπτερα των κατασκευαστών. Σχεδόν μία στις τέσσερις εταιρείες που συμμετέχουν φέτος δεν είχε βρεθεί ποτέ ξανά στη διοργάνωση, φέρνοντας τεχνολογίες και υπηρεσίες που αλλάζουν σταδιακά τον τρόπο λειτουργίας των επαγγελματικών στόλων. Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει ότι ο κλάδος διευρύνεται πέρα από τους παραδοσιακούς κατασκευαστές. Από τα van που καθορίζονται από το λογισμικό και την τεχνητή νοημοσύνη έως την αμφίδρομη φόρτιση, τα αυτόνομα οχήματα και τις νέες λύσεις για τις αστικές διανομές, παρουσιάζεται μία πληθώρα τεχνολογιών/υπηρεσιών που δείχνουν προς τα πού κατευθύνονται οι παραδόσεις τελευταίου μιλίου. Ενδεικτικά παραδείγματα:
- Πρώτη μεγάλη τάση είναι η δυνατότητα ασύρματων ενημερώσεων των επαγγελματικών οχημάτων. Τα van περνάνε σταδιακά από την εποχή των μηχανικών αναβαθμίσεων σε εκείνη του λογισμικού. Η Stellantis αναμένεται να παρουσιάσει το Pro One NEXT, ένα ψηφιακό οικοσύστημα που συνδυάζει συνδεδεμένες υπηρεσίες, παρακολούθηση οχημάτων σε πραγματικό χρόνο και ασύρματες ενημερώσεις, με στόχο τη μείωση του χρόνου ακινητοποίησης των van. Η ίδια τάση περνά και στη νέα γενιά του Renault Trafic Van E-Tech electric, του πρώτου αμιγώς ηλεκτρικού van της Renault που βασίζεται σε Software Defined Vehicle πλατφόρμα.
- Η τεχνητή νοημοσύνη αποκτά πλέον σημαντικό ρόλο και στη συντήρηση των οχημάτων. Η Volkswagen Commercial Vehicles εφαρμόζει προγνωστική διάγνωση, επιτρέποντας στο επίσημο δίκτυο service της να εντοπίζει πιθανές βλάβες πριν οδηγήσουν σε ακινητοποίηση του οχήματος. Στην ίδια κατεύθυνση, η ETAS, εταιρεία λογισμικού της Bosch, θα παρουσιάσει λύσεις διάγνωσης με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης για επαγγελματικά οχήματα που βασίζονται στο λογισμικό, με στόχο τον ταχύτερο εντοπισμό και την αποκατάσταση προβλημάτων ήδη από την πρώτη επίσκεψη στο συνεργείο.
- Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η φόρτιση των ηλεκτρικών οχημάτων που περνά από το μοντέλο της αποκλειστικής χρήσης σε ένα πιο ευέλικτο κοινόχρηστο δίκτυο χρήσης. Η kW-Solutions θα παρουσιάσει το «Charge with Friends», μια πλατφόρμα που επιτρέπει σε εταιρείες να διαθέτουν τους φορτιστές των εγκαταστάσεών τους σε άλλους στόλους, αξιοποιώντας την αδρανή χωρητικότητα και μειώνοντας το κόστος φόρτισης. Η υπηρεσία συνδυάζει λειτουργίες αναζήτησης, κράτησης και χρέωσης, δημιουργώντας ένα κοινό οικοσύστημα για τα ηλεκτρικά επαγγελματικά.
- Η αυτόνομη οδήγηση κάνει επίσης τα πρώτα ουσιαστικά βήματά της στις παραδόσεις τελευταίου μιλίου, με οχήματα χαμηλής ταχύτητας που κινούνται χωρίς οδηγό στην καμπίνα, υπό απομακρυσμένη εποπτεία. Η Neolix θα παρουσιάσει τα L4 RoboVans, ενώ η Stellantis θα αποκαλύψει το μηδενικών εκπομπών αυτόνομο concept Box-on-Wheels, δείχνοντας το μέλλον των αστικών διανομών.
- Πέραν αυτών, σημαντικός είναι και ο ρόλος της τεχνολογίας vehicle-to-grid. Ένα ηλεκτρικό van που βρίσκεται σταθμευμένο στο κέντρο λειτουργίας και στάθμευσης του στόλου μπορεί πλέον να κάνει περισσότερα από το να περιμένει την επόμενη διαδρομή του. Με την τεχνολογία vehicle-to-grid (V2G), η μπαταρία του μπορεί να λειτουργήσει ως μονάδα αποθήκευσης, επιστρέφοντας ενέργεια στο δίκτυο όταν αυτό είναι οικονομικά συμφέρον. Η DPD Switzerland δοκιμάζει ήδη van με τεχνολογία V2G, τα οποία φορτίζουν όταν οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας είναι χαμηλές και μπορούν στη συνέχεια να πωλούν ενέργεια πίσω στο δίκτυο. «Η έξυπνη διαχείριση φόρτισης είναι το κλειδί για την επέκταση του ηλεκτρικού μας στόλου», δήλωσε στο Fleet Europe ο Ville Heimgartner της DPD. Η ίδια λογική επεκτείνεται και στις βαριές μεταφορές. Η Scania έχει δοκιμάσει αμφίδρομη φόρτιση MCS σε βαρύ φορτηγό, με ισχύ έως 750 kW, εξετάζοντας την τεχνολογία και ως λύση αποθήκευσης ενέργειας για depots. Παράλληλα, η Mercedes-Benz προσφέρει MCS στο eActros Lowliner, με τις παραγγελίες να ξεκινούν το τρίτο τρίμηνο του 2026 και την παραγωγή το 2027. Έτσι, ο ίδιος ο στόλος μπορεί να αποτελέσει μέρος του ενεργειακού συστήματος, αποθηκεύοντας και επιστρέφοντας ηλεκτρική ενέργεια στο δίκτυο.
- Η επόμενη τάση βρίσκεται… μία κατηγορία κάτω από το van: μικρότερα ηλεκτρικά οχήματα που μπορούν να αναλάβουν μέρος των αστικών διανομών, μεταφέροντας φορτία με μικρότερο αποτύπωμα και μεγαλύτερη ευελιξία στους δρόμους των πόλεων. Το Fastport eQuad της Honda είναι ένα τετράκυκλο με ωφέλιμο φορτίο 300 kg, σχεδιασμένο να κινείται ακόμη και σε ποδηλατοδρόμους. Η μαζική παραγωγή του αναμενόταν να ξεκινήσει το φετινό καλοκαίρι, με το μοντέλο να απευθύνεται ξεκάθαρα σε επαγγελματικές και εταιρικές χρήσεις, όπου ένα συμβατικό van μπορεί να είναι υπερβολικά μεγάλο για τις ανάγκες της τελευταίας διανομής. Από διαφορετική κατεύθυνση προσεγγίζει την ίδια αγορά το Tris της Fiat Professional. Το τρίκυκλο διαθέτει ωφέλιμο φορτίο 540 kg, ηλεκτροκινητήρα 9 kW, αυτονομία περίπου 90 km και τελική ταχύτητα 45 km/h, ενώ το λανσάρισμά του θα ξεκινήσει από την Ιταλία. Η στροφή αυτή δείχνει ότι το μέλλον των αστικών διανομών δεν περνά απαραίτητα από μεγαλύτερα van. Για συγκεκριμένες διαδρομές, το κατάλληλο όχημα μπορεί να είναι πολύ μικρότερο, μειώνοντας το αποτύπωμα στους δρόμους και διευκολύνοντας την πρόσβαση στα πυκνοκατοικημένα κέντρα των πόλεων. Παράλληλα, η Stellantis κινείται και στην κατηγορία των μικρών van, ενισχύοντας την compact γκάμα της στο πλαίσιο των 11 επαγγελματικών μοντέλων που έχει δεσμευτεί να παρουσιάσει έως το 2030.
- Τέλος, η επόμενη μεγάλη αλλαγή αφορά τον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται τα επαγγελματικά οχήματα. Η αποσύνδεση του πλαισίου από το αμάξωμα επιτρέπει σε μία κοινή πλατφόρμα να προσαρμόζεται σε διαφορετικές ανάγκες, περιορίζοντας την ανάγκη για ξεχωριστό όχημα για κάθε χρήση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Kia PV5, που αναδείχθηκε ομόφωνα International Van of the Year 2026 από 26 δημοσιογράφους του κλάδου, μεταξύ άλλων χάρη στις αρθρωτές διαμορφώσεις αμαξώματος. Η Kia παρουσιάζει τη νέα φιλοσοφία και στην IAA 2026, όπου, μαζί με τη βασική γκάμα, προσθέτει δύο εκδόσεις Cargo: την L2H2, με χώρο φόρτωσης άνω των 5 κ.μ., και την compact L1H1. Ακόμη πιο προχωρημένη είναι η προσέγγιση του DLR, που παρουσιάζει στη φετινή IAA τη δεύτερη γενιά του U-Shift. Η αυτοματοποιημένη driveboard μπορεί να συνδέεται αυτόνομα με διαφορετικές, εναλλάξιμες κάψουλες, να τις ανυψώνει χωρίς εξωτερικό εξοπλισμό και να αλλάζει διαμόρφωση μέσω ασύρματων ενημερώσεων. Όπως επισημαίνει η καθηγήτρια Kora Kristof του KIT, ένα όχημα που προσαρμόζεται σε διαφορετικές εργασίες μπορεί να εξοικονομεί πόρους. Οι πρώτες δοκιμές σε πραγματικές συνθήκες αναμένεται να ξεκινήσουν στη Braunschweig από τα μέσα του 2027.
