Ένας νέος νόμος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) για τον εξηλεκτρισμό των στόλων οχημάτων των μεγάλων εταιρειών θα μπορούσε να αποφέρει το 57% των πωλήσεων ηλεκτρικών οχημάτων (EV) που χρειάζονται οι αυτοκινητοβιομηχανίες το 2030, σύμφωνα με νέα έρευνα της Transport & Environment (T&E). Ενώ οι αυτοκινητοβιομηχανίες ισχυρίζονται ότι δεν υπάρχει επαρκής ζήτηση για EV ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι CO2 της ΕΕ για το 2030, η ανάλυση της T&E δείχνει ότι ένας φιλόδοξος νόμος για τα εταιρικά αυτοκίνητα θα απέφερε 2 εκατομμύρια νέες πωλήσεις EV. Όμως αυτό ισχύει μόνο εάν αυξηθούν οι προτεινόμενοι στόχοι εξηλεκτρισμού των στόλων. Εάν η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής παραμείνει ως έχει, οι αυτοκινητοβιομηχανίες της ΕΕ θα εξασφάλιζαν μόνο το 37% των ηλεκτρικών πωλήσεων που απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων CO2 της ΕΕ [1].
Η πρόταση της ΕΕ θέτει μόνο έναν μέσο στόχο 45% για τα κράτη μέλη όσον αφορά τον εξηλεκτρισμό των νέων αυτοκινήτων που ταξινομούνται από μεγάλες εταιρείες [2], κάτι που, σύμφωνα με την T&E, δεν θα αξιοποιήσει το δυναμικό του νόμου να δημιουργήσει ζήτηση. Η T&E ανέλυσε τον αντίκτυπο της αύξησης αυτού του στόχου στο 69% και του αποκλεισμού των plug-in υβριδικών, σύμφωνα με το σενάριο μεσαίας φιλοδοξίας της ίδιας της Εκτίμησης Επιπτώσεων της ΕΕ [3]. Η ανάλυση της T&E διαπιστώνει ότι όλες οι αυτοκινητοβιομηχανίες της ΕΕ θα έβλεπαν σημαντικό ποσοστό των πωλήσεών τους σε EV να διασφαλίζεται, με τη BMW (72%), τη Volkswagen (61%) και τη Volvo (59%) να καταγράφουν τα μεγαλύτερα οφέλη.
Οι μεγάλες εταιρείες θα έπρεπε σαφώς να ηγούνται της αγοράς EV, σύμφωνα με την T&E, αλλά με βάση τους προτεινόμενους στόχους της Επιτροπής θα τους ζητηθεί να εξηλεκτριστούν ταχύτερα από τη συνολική αγορά αυτοκινήτου μόνο σε έξι χώρες (Γερμανία, Ιταλία, Αυστρία, Ιρλανδία, Λουξεμβούργο, Κάτω Χώρες). Στη Γερμανία, οι ταξινομήσεις EV από μεγάλες εταιρείες θα ήταν μόλις πέντε ποσοστιαίες μονάδες πάνω από το επίπεδο στο οποίο αναμένεται ήδη να βρίσκεται η αγορά EV. Στα υπόλοιπα 21 κράτη μέλη, οι εταιρείες θα υστερούν ή απλώς θα ισοφαρίζουν τη συνολική αγορά EV. Εάν δεν τροποποιηθεί, η πρόταση της Επιτροπής θα παγιώσει το καθεστώς υστέρησης του τομέα των στόλων στον νόμο για τους στόλους, ανέφερε η T&E.
Η Sofie Grande y Rodriguez, Υπεύθυνη Καθαρών Στόλων στην T&E, δήλωσε: «Ο σχεδιασμός ενός νόμου για τους στόλους που δεν απαιτεί από τις μεγάλες εταιρείες να ηγηθούν είναι σαν να χτίζεις ένα σπίτι στο οποίο κανείς δεν θα ζήσει ποτέ. Οι νομοθέτες έχουν δύο επιλογές. Είτε αυξάνουν τους στόχους για τα EV και καταργούν τα PHEV, είτε αποτυγχάνουν να μετατρέψουν αυτόν τον νόμο στο ισχυρό εργαλείο δημιουργίας ζήτησης που θα έπρεπε να είναι. Είναι προς το συμφέρον της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας να γίνει σωστά.»
Η υιοθέτηση των EV αυξάνεται γρήγορα όταν μεταρρυθμίζεται η φορολογία των αυτοκινήτων. Το Βέλγιο άλλαξε τους δημοσιονομικούς του κανόνες για τα εταιρικά αυτοκίνητα το 2021, καταργώντας σταδιακά τις φορολογικές αποσβέσεις για αυτοκίνητα με κινητήρα εσωτερικής καύσης και PHEV. Αυτή η μεταρρύθμιση οδήγησε στο να φτάσουν οι εταιρικές ταξινομήσεις EV το 54% το 2025. Στη Γερμανία, όπου δεν πραγματοποιήθηκε φορολογική μεταρρύθμιση για την επιβάρυνση των αυτοκινήτων εσωτερικής καύσης και των PHEV, τα EV αντιπροσώπευαν μόλις το 19% της εταιρικής αγοράς [4].
Φιλόδοξοι στόχοι για τους στόλους θα ενίσχυαν επίσης την τοπική παραγωγή και την απασχόληση. Το 74% όλων των νέων εταιρικών EV που ταξινομήθηκαν στην ΕΕ το 2025 κατασκευάζονται ήδη στην Ευρώπη [5] και αυτό το ποσοστό είναι πιθανό να αυξηθεί περαιτέρω εάν, όπως προτείνεται, μόνο EV που παράγονται στην ΕΕ είναι επιλέξιμα για οικονομική στήριξη [6]. Οι ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες θα μπορούσαν να πουλήσουν έως και 1,9 εκατομμύρια επιπλέον EV το 2030 βάσει ενός πιο φιλόδοξου στόχου 69% για στόλους αποκλειστικά EV [7]. Αυτό είναι σχεδόν τέσσερις φορές η ετήσια παραγωγή του εργοστασίου της VW στο Βόλφσμπουργκ για όλα τα συστήματα κίνησης. Η διατήρηση του τρέχοντος στόχου για τα EV στο 45% θα μετρίαζε αυτό το αποτέλεσμα, δημιουργώντας μόνο έως 1,2 εκατομμύρια επιπλέον EV κατασκευασμένα στην ΕΕ. Ο ορισμός του «Κατασκευασμένο στην ΕΕ» θα καθοριστεί στον Νόμο για τον Βιομηχανικό Επιταχυντή (IAA) αργότερα αυτόν τον μήνα.
Η Sofie Grande y Rodriguez προσθέτει: «Ο νόμος της ΕΕ για τους στόλους είναι το μυστικό όπλο της Ευρώπης για την επιτάχυνση της εγχώριας παραγωγής αυτοκινήτων. Με τα EV κατασκευασμένα στην ΕΕ να αποτελούν ήδη την προτιμώμενη επιλογή για τους εταιρικούς αγοραστές όταν στρέφονται στην ηλεκτροκίνηση, οι στόχοι για τους στόλους θα στηρίξουν τις ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες και τις θέσεις εργασίας.»
[1] Η ανάλυση των πωλήσεων ZEV που απαιτούνται ώστε οι αυτοκινητοβιομηχανίες να επιτύχουν τους στόχους CO2 του 2030 αναφέρεται στην πρόταση της Επιτροπής του Δεκεμβρίου 2025: μείωση εκπομπών 55% σε σύγκριση με το 2021, μέσος όρος στόχου για την περίοδο 2030-2032, supercredits για μικρά BEV κατασκευασμένα στην ΕΕ, αναμενόμενες βελτιώσεις στην αποδοτικότητα των ICE και στις πωλήσεις υβριδικών, και χωρίς αποδυνάμωση του UF. Το μοντέλο χρησιμοποιεί το μερίδιο ταξινομήσεων αυτοκινήτων από μεγάλες εταιρείες που παρέχει η NGC για τη γαλλική αγορά και το εφαρμόζει στα υπόλοιπα κράτη μέλη.
[2] Μεγάλες εταιρείες στην πρόταση είναι όλες όσες πληρούν τουλάχιστον δύο από τα τρία ακόλουθα κριτήρια: σύνολο ισολογισμού 25 εκατ. ευρώ, καθαρός κύκλος εργασιών 50 εκατ. ευρώ ή περισσότερους από 250 εργαζόμενους. Αντιπροσωπεύουν μόλις το 0,16% όλων των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην ΕΕ.
[3] Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμπεριέλαβε τρία σενάρια στην Εκτίμηση Επιπτώσεων (65%, 70%, 75%). Το σενάριο μεσαίας φιλοδοξίας όριζε στόχο 70% αποκλειστικά EV για τις μεγάλες εταιρείες.
[4] Δεδομένα Dataforce για το 2025.
[5] Εδώ «κατασκευασμένο στην Ευρώπη» αναφέρεται σε όλα τα οχήματα για τα οποία η τελική γραμμή συναρμολόγησης βρίσκεται στην ΕΕ-27 (δηλαδή EV ευρωπαϊκών μαρκών που παράγονται στην Κίνα και εισάγονται στην ΕΕ δεν υπολογίζονται ως Κατασκευασμένα στην ΕΕ). Το ποσοστό αυτό είναι χαμηλότερο για τις ιδιωτικές νέες ταξινομήσεις EV — μόλις 65%.
[6] Στο Άρθρο 4 του Κανονισμού για τα Καθαρά Εταιρικά Οχήματα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει τον τερματισμό των επιδοτήσεων (οικονομικής στήριξης) για εταιρικά αυτοκίνητα ορυκτών καυσίμων και να καταστήσει κάθε μορφή οικονομικής στήριξης για εταιρικά αυτοκίνητα σε εθνικό επίπεδο αυστηρά εξαρτώμενη από οχήματα που είναι «Κατασκευασμένα στην Ευρωπαϊκή Ένωση».
[7] Οι υπολογισμοί της T&E για τον αριθμό των EV κατασκευασμένων στην ΕΕ που θα αποφέρει ο νόμος υποθέτουν ότι όλα τα εταιρικά EV που ταξινομούνται από μεγάλες εταιρείες θα είναι Κατασκευασμένα στην ΕΕ.
