οδηγήσουν σε ακόμη μεγαλύτερη συγκέντρωση της αγοράς στην Κίνα, καθώς ενδέχεται να εμποδίσουν σημαντικά τις προσπάθειες των άλλων χωρών να αναπτύξουν ποικιλόμορφες και ανεξάρτητες αλυσίδες εφοδιασμού. Αν οι περιορισμοί παραμείνουν σε ισχύ, θα μπορούσαν να προκαλέσουν μεγάλες απώλειες εσόδων και θέσεων εργασίας για τους παραγωγούς υλικών μπαταριών σε ολόκληρο τον κόσμο. ΕΠΙΤΆΧΥΝΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΊΗΣΗΣ Υπάρχει μια αβεβαιότητα σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής των πιο πρόσφατων περιορισμών εξαγωγών. Καθώς το γεωπολιτικό πλαίσιο εξελίσσεται, οι εμπορικές διαπραγματεύσεις ενδέχεται να μεταβάλουν το εύρος ή την αυστηρότητα των περιορισμών. Παρ’ όλα αυτά, οι τελευταίες εξελίξεις υπογραμμίζουν τη ζωτική σημασία της διαφοροποίησης για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης ανθεκτικότητας των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού. Η διαφοροποίηση στην αγορά σπάνιων γαιών έχει μέχρι σήμερα παρεμποδιστεί από πολλούς παράγοντες. Στο ανώτερο τμήμα της αλυσίδας (εξόρυξη), μόνο λίγα ορυχεία εκτός Κίνας και Μιανμάρ λειτουργούν σε μεγάλη κλίμακα, ενώ τα νέα έργα που ανακοινώνονται συνήθως απαιτούν μακρύ χρόνο υλοποίησης, κατά μέσο όρο οκτώ έτη. Η ανάπτυξη δυνατοτήτων χημικής κατεργασίας βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, με ελάχιστες βιομηχανικές μονάδες μεγάλης κλίμακας να λειτουργούν εκτός Κίνας - στη Μαλαισία, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Εσθονία. Επιπλέον, οι διαδικασίες διαχωρισμού και χημικής κατεργασίας είναι τεχνικά περίπλοκες, και πολλά μεταλλεύματα σπάνιων γαιών που χρησιμοποιούνται για μαγνήτες περιέχουν ραδιενεργά στοιχεία όπως ουράνιο (U) και θόριο (Th), ενώ λίγες χώρες διαθέτουν την απαραίτητη υποδομή για την ασφαλή διαχείριση αυτών των παραπροϊόντων. Σήμερα, πλήθος έργων βρίσκεται υπό ανάπτυξη σε διάφορες περιοχές. Έργα εξόρυξης αναπτύσσονται σε Ηνωμένες Πολιτείες, Αυστραλία, Βραζιλία, Τανζανία και Ινδία. Παράλληλα, αρκετές μονάδες διαχωρισμού και χημικής κατεργασίας επεκτείνονται ή προετοιμάζονται για λειτουργία στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Αυστραλία και τη Μαλαισία. Ωστόσο, η προγραμματισμένη παραγωγική ικανότητα για κατασκευή μονίμων μαγνητών εκτός Κίνας παραμένει σημαντικά χαμηλότερη σε σχέση με εκείνη για εξόρυξη και διύλιση - γεγονός που προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία. Αρκετές νέες μονάδες ξεκίνησαν τη λειτουργία τους το 2025, κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες (MP Materials) και την Εσθονία (Neo Performance Materials), ενώ άλλα έργα επιταχύνονται σε Ηνωμένες Πολιτείες, Κορέα, Βιετνάμ και Γερμανία. Η συνεχιζόμενη προσπάθεια μέσω στοχευμένης πολιτικής στήριξης και στρατηγικών συνεργασιών θα είναι απαραίτητη για να προχωρήσουν περισσότερα έργα. Η συνεργασία μεταξύ Γαλλίας και Ιαπωνίας για την παραγωγή οξειδίων σπάνιων γαιών στο Lacq της Γαλλίας δείχνει πώς η διακρατική συνεργασία μπορεί να συνδέσει διαφορετικά τμήματα της αλυσίδας εφοδιασμού. ΠΈΡΑ ΑΠΌ ΤΙΣ ΚΥΨΈΛΕΣ Όπως και με τις σπάνιες γαίες, έτσι και στις αλυσίδες εφοδιασμού μπαταριών αναδύονται νέες ευκαιρίες διαφοροποίησης. Ωστόσο, σε αντίθεση με τις σπάνιες γαίες, ενώ υπάρχει σημαντική επέκταση παραγωγικής ικανότητας στο τελικό στάδιο (παραγωγή κυψελών μπαταριών), η πρόοδος στον τομέα της παραγωγής ΓΡΑΦΗΜΑ 5: ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΑ ΚΑΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΕΝΑ ΕΡΓΑ ΓΙΑ ΕΞΟΡΥΞΗ & ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΊΑ ΣΠΑΝΙΩΝ ΓΑΙΩΝ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΜΑΓΝΗΤΩΝ ΣΕ ΔΙΑΦΟΡΟΠΟΙΗΜΕΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ, 2030 Πηγή: International Energy Agency (IEA) ● Αυστραλία ● Ηνωμένες Πολιτείες ● Λάος ● Τανζανία ● Ινδία ● Μαλαισία ● Ηνωμένο Βασίλειο ● Βιετνάμ ● Εσθονία ● Γερμανία ● Άλλες ● 2024 45 40 35 30 25 20 15 10 5 0 Εξόρυξη Χημική κατεργασία Μαγνήτες kt REE (kilotonnes Rare Earth Elements): χιλιάδες τόνοι Σπανίων Γαιών Το Πρόγραμμα Ασφάλειας Κρίσιμων Ορυκτών του IEA βοηθά τις χώρες να αντιμετωπίσουν νέες προκλήσεις μέσω συνεργασίας και κοινής δράσης 50 #28 ΙΟΥΛΙΟΣ - ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2026
RkJQdWJsaXNoZXIy ODAxNzc=