Νέα μελέτη της Mobility Global, η οποία εκπονήθηκε για λογαριασμό της Ένωσης Ευρωπαίων Κατασκευαστών Αυτοκινήτων (ACEA), αξιολογεί τον βαθμό ετοιμότητας της ευρωπαϊκής αλυσίδας εφοδιασμού μπαταριών να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις τοπικοποίησης που προβλέπονται στην Νομοθετική Πράξη Επιτάχυνσης της Βιομηχανίας (Industrial Accelerator Act – ΙAA).
Σύμφωνα με την προτεινόμενη νομοθεσία IAA, οι απαιτήσεις για την τοπικοποίηση των μπαταριών θα εφαρμοστούν σε δύο φάσεις. Έξι μήνες μετά την έναρξη ισχύος του κειμένου, δηλαδή περίπου το 2027-2028, οι μπαταρίες θα πρέπει να περιλαμβάνουν τρία εξαρτήματα ευρωπαϊκής προέλευσης, μεταξύ των οποίων και οι κυψέλες της μπαταρίας. Τρία χρόνια μετά την υιοθέτηση της νομοθεσίας, περίπου το 2030-2031, η απαίτηση αυτή θα αυξηθεί σε πέντε εξαρτήματα ευρωπαϊκής προέλευσης, μεταξύ των οποίων οι κυψέλες, το σύστημα διαχείρισης μπαταρίας (BMS) και τα ενεργά υλικά καθόδου (CAM).
Η ανάλυση εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο οι συγκεκριμένες απαιτήσεις θα μπορούσαν να διαμορφώσουν τη ζήτηση, καθώς και το μέγεθος της τοπικής παραγωγής που θα απαιτηθεί κατά την επόμενη δεκαετία.
Εξετάζονται τρία σενάρια, καθένα από τα οποία αντιστοιχεί σε διαφορετικό επίπεδο ζήτησης για μπαταρίες ευρωπαϊκής παραγωγής.
- Πλήρης αγορά (σενάριο υψηλής ζήτησης), που καλύπτει την αγορά ηλεκτρικών ελαφρών οχημάτων, συμπεριλαμβανομένων των ιδιωτών αγοραστών που επωφελούνται από κίνητρα αγοράς.
- Δημόσιος τομέας ως βασικός μοχλός (σενάριο μέτριας ζήτησης), που καλύπτει τα ηλεκτρικά ελαφρά οχήματα, εξαιρουμένων των ιδιωτών αγοραστών, δηλαδή εταιρικά αυτοκίνητα, οχήματα ενοικίασης, στόλους, αντιπροσώπους και οχήματα που αποκτώνται μέσω δημόσιων προμηθειών.
- Βασικός δημόσιος πυρήνας (σενάριο χαμηλής ζήτησης), που επικεντρώνεται αποκλειστικά στα εταιρικά αυτοκίνητα και στις δημόσιες προμήθειες.
Και στα τρία σενάρια, η προσφορά αναμένεται να μην καταφέρει να συμβαδίσει με τη ζήτηση, παρά την προβλεπόμενη αύξηση της ευρωπαϊκής παραγωγής κυψελών μπαταριών στις 306 GWh έως το 2032. Η περιορισμένη προσφορά θα παραμείνει ο βασικός περιορισμός για την αύξηση του αριθμού των αυτοκινήτων που θα μπορούν να επωφεληθούν από τα κίνητρα για οχήματα «made in the EU». Για παράδειγμα, περίπου 3 εκατομμύρια αυτοκίνητα ενδέχεται να μην μπορούν να πληρούν τις προϋποθέσεις για τα συγκεκριμένα κίνητρα λόγω έλλειψης προσφοράς, εάν το IAA τεθεί σε ισχύ το 2028.
Για τα μεσαία και βαρέα επαγγελματικά οχήματα, η πρόκληση είναι ακόμη μεγαλύτερη. Το χάσμα μεταξύ προσφοράς και ζήτησης συνεχίζει να διευρύνεται έως το 2032, φτάνοντας τις 23 GWh, με τη ζήτηση να είναι περίπου τέσσερις φορές μεγαλύτερη από τη διαθέσιμη ευρωπαϊκή προσφορά.
Οι προκλήσεις ξεπερνούν την παραγωγική δυναμικότητα
Τα ευρήματα αναδεικνύουν επίσης βαθύτερα διαρθρωτικά εμπόδια για την τοπικοποίηση της παραγωγής μπαταριών.
- Τα περισσότερα ευρωπαϊκά gigafactories που έχουν προγραμματιστεί είναι προσανατολισμένα στην παραγωγή μπαταριών χημείας NMC, ενώ η ζήτηση μετατοπίζεται ολοένα περισσότερο προς τις χαμηλότερου κόστους μπαταρίες LFP, μια τεχνολογία στην οποία κυριαρχεί η Κίνα.
- Οι κυψέλες που παράγονται στην Ευρώπη εξακολουθούν να είναι σημαντικά ακριβότερες από τις εισαγόμενες.
- Η ανακοινωθείσα παραγωγική δυναμικότητα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει κινδύνους που σχετίζονται με τη χρηματοδότηση, τις αδειοδοτήσεις και την υλοποίηση των επενδύσεων. Η ανακοινωθείσα δυναμικότητα δεν θα πρέπει να θεωρείται ισοδύναμη με την πραγματικά λειτουργούσα παραγωγική δυναμικότητα.
- Σε επίπεδο ανάντη της αλυσίδας εφοδιασμού, η Ευρώπη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει επίμονες ελλείψεις σε ενεργά υλικά καθόδου και ανόδου (CAM/AAM), με την ανάλυση να εκτιμά ότι το συγκεκριμένο έλλειμμα ενδέχεται να μην καλυφθεί πριν από το 2038-2040, ακόμη και σε ένα σενάριο χαμηλότερης ζήτησης.
Τα ευρήματα υπογραμμίζουν την ανάγκη για μια ρεαλιστική και οικονομικά βιώσιμη προσέγγιση στην τοπικοποίηση της παραγωγής. Η αποτελεσματικότητα του IAA θα εξαρτηθεί τελικά όχι μόνο από το πόσο φιλόδοξες θα είναι οι απαιτήσεις τοπικοποίησης, αλλά και από το κατά πόσο η Ευρώπη θα μπορέσει να δημιουργήσει την απαραίτητη παραγωγική δυναμικότητα στα προηγούμενα στάδια της αλυσίδας εφοδιασμού, ανταγωνιστικές συνθήκες λειτουργίας και ένα επαρκές πλαίσιο για επενδύσεις, ώστε οι στόχοι αυτοί να μπορέσουν να υλοποιηθούν στην πράξη.
