Η νέα απειλή του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για αύξηση των δασμών στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα από 15% σε 25% πυροδοτεί έντονη ανησυχία στη βιομηχανία και επαναφέρει το ενδεχόμενο μιας κλιμακούμενης διατλαντικής εμπορικής σύγκρουσης. Σύμφωνα με την εταιρεία οικονομικών αναλύσεων Bernstein, το μέτρο θα μπορούσε να κοστίσει στους Ευρωπαίους κατασκευαστές επιπλέον 3,5 δισ. ευρώ σε χαμένα κέρδη το 2026 και έως 5,7 δισ. ευρώ το 2027, εφόσον εφαρμοστεί πλήρως.
Η κίνηση του Τραμπ, που ανακοινώθηκε μέσω του Truth Social, συνδέεται με την καθυστέρηση επικύρωσης της εμπορικής συμφωνίας ΗΠΑ–ΕΕ του Σεπτεμβρίου 2025. Η συμφωνία προέβλεπε μείωση των δασμών στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα από 27,5% σε 15%, με αντάλλαγμα την άρση αντίστοιχων εμποδίων σε αμερικανικά προϊόντα. Παρ΄όλα αυτά, η αργή νομοθετική διαδικασία στις European Union φαίνεται να εξαντλεί την υπομονή της Ουάσιγκτον, με τον Αμερικανό πρόεδρο να πιέζει για ταχύτερη συμμόρφωση, αφήνοντας παράλληλα αιχμές για μεταφορά παραγωγής στις ΗΠΑ.
Οι επιπτώσεις για την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία εκτιμώνται ιδιαίτερα βαριές και αυτό γιατί ο κλάδος, που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εξαγωγές, έχει στις ΗΠΑ τη δεύτερη σημαντικότερη αγορά του, αντιπροσωπεύοντας το 18,4% της αξίας των εξαγωγών το 2025, σύμφωνα με την Ένωση Ευρωπαίων Κατασκευαστών Αυτοκινήτων (ACEA). Εν όψει κρίσιμων διαπραγματεύσεων στις Βρυξέλλες, η ACEA καλεί σε ταχεία συμφωνία, προειδοποιώντας για τις συνέπειες μιας παρατεταμένης αβεβαιότητας.
Ιδιαίτερα εκτεθειμένη εμφανίζεται η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία. Χαρακτηριστικό είναι πως το ερευνητικό κέντρο CAR εκτιμά ότι μόνο για τη Γερμανία, οι νέοι δασμοί θα επιβαρύνουν την παραγωγή κατά περίπου 2,5 δισ. ευρώ ετησίως, με αναλυτές να κάνουν λόγο ακόμη και για «οικονομικό πόλεμο». Μάρκες χωρίς ισχυρή παραγωγική βάση στις ΗΠΑ, όπως η Audi και η Porsche, βρίσκονται στο επίκεντρο της πίεσης.
Σε επίπεδο ομίλων, οι προβλέψεις της Bernstein σκιαγραφούν ένα απαιτητικό τοπίο: η BMW Group ενδέχεται να δει πτώση EBIT έως 15% το 2027, η Mercedes-Benz Group έως 18%, η Porsche έως 21%, ενώ σημαντικές απώλειες αναμένονται και για τη Volkswagen Group και τη Stellantis. Αν και έως και το 50% του κόστους μπορεί να μετακυλιστεί στους καταναλωτές, η αύξηση τιμών εγκυμονεί κινδύνους για τη ζήτηση, ιδίως στην premium κατηγορία.
Τα πρόσφατα δεδομένα δείχνουν την ευαισθησία της αγοράς: οι πωλήσεις της BMW αυξήθηκαν κατά 5% στις ΗΠΑ το 2025 παρά τις ανατιμήσεις, ενώ η Porsche σημείωσε οριακή άνοδο 1%. Αντίθετα, η Ferrari κατέγραψε πτώση 3% μετά από αυξήσεις τιμών, επιβεβαιώνοντας τα όρια αντοχής των καταναλωτών.
Την ίδια ώρα, μια απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ που έκρινε παράνομους ορισμένους δασμούς δημιουργεί προσδοκίες επιστροφών έως 19,9 δισ. δολαρίων, σύμφωνα με την PwC. Ήδη, η Stellantis έχει υπολογίσει 400 εκατ. ευρώ και η Mercedes-Benz 115 εκατ. ευρώ στα αποτελέσματά τους. Καθώς οι διαπραγματεύσεις κορυφώνονται, το διακύβευμα υπερβαίνει τα άμεσα οικονομικά μεγέθη, αφορά τη στρατηγική παρουσία των ευρωπαϊκών αυτοκινητοβιομηχανιών σε μία από τις σημαντικότερες αγορές παγκοσμίως και την ισορροπία στις εμπορικές σχέσεις ΗΠΑ–Ευρώπης.
