Οι εταιρικοί στόλοι θα πρέπει να προσαρμόσουν την πολιτική προμήθειας εταιρικών οχημάτων σε «μικρά, προσιτά ηλεκτρικά οχήματα (EV) που κατασκευάζονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση», προκειμένου να δικαιούνται χρηματοδοτική στήριξη από τα κράτη-μέλη, σύμφωνα με νέα πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Ο προτεινόμενος από την Επιτροπή Νόμος για τη Βιομηχανική Επιτάχυνση (Industrial Accelerator Act – IAA) στοχεύει στην αύξηση της ζήτησης για προϊόντα και τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών άνθρακα που κατασκευάζονται στην Ευρώπη, όπως τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα.
Ο IAA εισάγει νέες απαιτήσεις «Κατασκευής στην ΕΕ» τόσο για τις πολιτικές δημόσιων προμηθειών όσο και για τα κρατικά προγράμματα ενίσχυσης.
Κατασκευή εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Οι απαιτήσεις αυτές σημαίνουν ότι από το 2028, κάθε χρηματοδοτική στήριξη —συμπεριλαμβανομένων επιχορηγήσεων, επιδοτήσεων και φορολογικών ελαφρύνσεων για εταιρικά αυτοκίνητα— για την αγορά, μίσθωση, ενοικίαση, χρηματοδοτική μίσθωση (hire-purchase) ή λειτουργία εταιρικών οχημάτων χαμηλών ή μηδενικών εκπομπών, θα πρέπει να περιορίζεται σε αυτοκίνητα και βαν που κατασκευάζονται στην ΕΕ.
Τα εταιρικά αυτοκίνητα αντιπροσωπεύουν περίπου το 60% των ετήσιων νέων ταξινομήσεων αυτοκινήτων στην ΕΕ, και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στοχεύει οι αγορές στόλων να ενισχύσουν τον μεταποιητικό τομέα της Ένωσης και να αυξήσουν το μερίδιό του στο ΑΕΠ της ΕΕ από 14,3% (το 2024) σε 20% έως το 2035.
«Ως αποτέλεσμα του μειονεκτήματος κόστους και του μετασχηματισμού της αλυσίδας αξίας, με αυξανόμενο μερίδιο αξίας για τις μπαταρίες, τα ηλεκτρικά συστήματα κίνησης (e-powertrain) και τα ηλεκτρονικά, το επίπεδο ευρωπαϊκού περιεχομένου στα οχήματα που παράγονται στην Ένωση μειώνεται», αναφέρει το προτεινόμενο νέο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Η Ευρώπη πρέπει να κατασκευάζει, όχι απλώς να συναρμολογεί
Η Επιτροπή προσθέτει ότι, εάν δεν ληφθούν μέτρα τώρα, η ΕΕ ενδέχεται να καταστεί πλήρως εξαρτημένη από τρίτες χώρες για βασικά εξαρτήματα οχημάτων. Σύμφωνα με την Επιτροπή, η Ευρώπη πρέπει να αποτελεί μια ολοκληρωμένη βιομηχανική βάση και όχι απλώς μια πλατφόρμα συναρμολόγησης.
Αυτό οδήγησε την Επιτροπή να προτείνει ότι η αξία των εξαρτημάτων οχημάτων που κατασκευάζονται στην ΕΕ, εξαιρουμένης της μπαταρίας, θα πρέπει να αντιστοιχεί τουλάχιστον στο 70% της τιμής του αυτοκινήτου, και ότι τουλάχιστον το 50% της αξίας της μπαταρίας κίνησης θα πρέπει να προέρχεται από εξαρτήματα ευρωπαϊκής προέλευσης.
Ο έντονος ανταγωνισμός από τους Κινέζους κατασκευαστές οχημάτων απειλεί τους Ευρωπαίους κατασκευαστές (OEMs), όμως η παγκόσμια φύση της αυτοκινητοβιομηχανίας σημαίνει ότι οι κανόνες «κατασκευασμένο στην ΕΕ» ενδέχεται να έχουν απρόβλεπτες συνέπειες για τους Ευρωπαίους κατασκευαστές αυτοκινήτων.
Αντιδράσεις στον IAA
Ο Σύνδεσμος Γερμανικής Αυτοκινητοβιομηχανίας (VDA), που εκπροσωπεί την ισχυρή γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία, άσκησε έντονη κριτική στις νέες προτάσεις, κατηγορώντας τες ότι επιβάλλουν περισσότερους κανονισμούς τη στιγμή που ο κλάδος χρειάζεται «περισσότερες συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου και πρώτων υλών», καθώς και «λιγότερη ρύθμιση και καλύτερες επιχειρηματικές συνθήκες».
Η Hildegard Müller, πρόεδρος της VDA, προειδοποίησε ότι ο IAA ενέχει τον κίνδυνο να προκαλέσει περισσότερους εμπορικούς πολέμους και να πλήξει τους εξαγωγείς. Επίσης, ζητά όλα τα ηλεκτρικά οχήματα να υπολογίζονται στους κανονισμούς CO₂ της ΕΕ για τους κατασκευαστές στόλων, και όχι να περιορίζονται τα «υπερ-πιστωτικά κίνητρα» (supercredits) CO₂ μόνο σε μικρά, προσιτά ηλεκτρικά οχήματα.
Παράλληλα, ο Σύνδεσμος Κατασκευαστών και Εμπόρων Αυτοκινήτων Ηνωμένου Βασιλείου (SMMT), που εκπροσωπεί τους κατασκευαστές αυτοκινήτων του Ηνωμένου Βασιλείου, χαρακτήρισε τις προτάσεις «κατασκευής στην ΕΕ» του IAA ως «ιδιαίτερα ανησυχητικές», υποστηρίζοντας ότι εισάγουν διακρίσεις εις βάρος των οχημάτων και εξαρτημάτων που κατασκευάζονται στο Ηνωμένο Βασίλειο. Το Ηνωμένο Βασίλειο είναι ο μεγαλύτερος πελάτης της ΕΕ για εξαγωγές νέων αυτοκινήτων.
Ο Mike Hawes, διευθύνων σύμβουλος της SMMT, δήλωσε: «Οι αυστηροί κανόνες συναρμολόγησης στην ΕΕ και τα προτεινόμενα κριτήρια επιλεξιμότητας της ΕΕ27 θα θέσουν ουσιαστικά τους Βρετανούς κατασκευαστές σε συστημικό ανταγωνιστικό μειονέκτημα, καθώς η χρηματοδοτική στήριξη για τον “πρασινισμό” των εταιρικών στόλων —που ενδέχεται να επηρεάζει το 50-60% της αγοράς νέων αυτοκινήτων της ΕΕ— και τα “supercredits” για μικρά ηλεκτρικά οχήματα θα προσφέρονται αποκλειστικά σε οχήματα που συναρμολογούνται στην ΕΕ και όχι σε άλλες χώρες με τις οποίες η ΕΕ έχει προτιμησιακές εμπορικές συμφωνίες».
«Κατασκευής στην Ευρώπη» εκτός ΕΕ
Μία από τις προτάσεις που εξετάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι να χαρακτηρίζονται ως «Κατασκευασμένα στην Ευρώπη» τα εξαρτήματα που παράγονται σε χώρες με συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου με την ΕΕ, όπως το Μαρόκο, η Τουρκία, ο Καναδάς και η Ιαπωνία.
Ο IAA θα συζητηθεί πλέον στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και από τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών πριν καταστεί νόμος.
